Tchorznicki

Tchorznicki h. Jelita vel Mniszek-Tchorznicki, Tchórznicki, Thorznicki, rodzina podlaska, wywodząca się z ziemi drohickiej, parafii Jabłonna, wspólnego pochodzenia z Paderewskimi herbu Jelita. Używali przydomku Mniszek, który jest w istocie ich pierwotnym nazwiskiem, pochodzącym od należącej do nich ok. 1400-1480 wsi Mnichowa inaczej Podborna, w ziemi mielnickiej. Kiedy nabyli w 1495 r. sąsiednią Tchorznicę (Tchórznicę) zaczęli się pisać Mniszkami Tchorznickimi (Akta Grodzkie w Drohiczynie). Jedna gałąź osiedliła się na Rusi Czerwonej i Podolu. Z tej rodziny Andrzej, kanonik łucki, oficjał podlaski 1671. W XIX stuleciu posiadali w Galicji m. in. Cucułowce w pow. żydaczowskim, oraz Lutowiska w pow. samborskim. Była też inna rodzina Tchorznickich vel Tchórznickich na Podlasiu, nieznanego herbu, pochodząca zapewne z tej samej Tchorznicy co Mniszkowie Tchorzniccy (Niesiecki). Współcześnie wielu Tchórznickich zamieszkuje w Sokołowie Podlaskim, oraz jego okolicach.
Genealogia
(osób: 87)

 

Helena Mniszkówna

(1878-1943)

• HELENA Mniszkówna v. Mniszek-Tchorznicka (24 V 1878-18 III 1943), c. Michała i Marii Peżarskiej, powieściopisarka, nowelistka, autorka romansów z życia wyższych sfer; ur. w majątku Kurczyce na Wołyniu, zm. w majątku rodzinnym Sabnie na Podlasiu; 1m. (1897) Władysław Chyżyński (zm. 1903), właściciel dóbr Platerów na Litwie; dzieci: Janina (ur. 1900) i Maria (ur. 1901) Chyżyńskie; 2m. (1910) Antoni Rawicz-Radomyski (zm. 1931), właściciel dóbr Rogale k/ Łukowa, na Podlasiu, później Kuchary k/ Drobina w ziemi płockiej; dzieci: Irena i Hanna Radomyskie (ur. 1915), bliźniaczki. 

• WŁADYSŁAW Mniszek Tchorznicki (ok. 1790-28 III 1862), s. Walentego i Rozalii Rudnickiej, działacz polityczny, ziemianin, oficer wojsk polskich; napoleoński kolega A. Fredry, kawaler francuskiej Legii Honorowej, członek Stanów galicyjskich, kapitan gwardii narodowej lwowskiej 1848, pułkownik i organizator 2 pułku ułanów na Węgrzech w 1848/49; właściciel dóbr Leśniowice, Polanka i Nadyby w pow. samborskim; 1ż. Honorata Ufniarska h. Jastrzębiec (ok. 1800-p. 1839), c. Jana, cześnika halickiego i Salomei hr. Stadnickiej h. Szreniawa, starościanki rydzyńskiej, rodzona siostra Joanny; dzieci: Maksymilian, Kazimierz; 2ż. (18 VI 1839 Ristissen k/ Ulm) Filipina hr. Butler-Clonebough genannt Haimhausen (8 XII 1820-po 1840), c. Kajetana Teobalda, generała-majora wojsk bawarskich, komendanta miasta i fortecy Würzburg, i Marii Anny von Gangreben-Oberalmen, bawarskiej damy pałacowej i damy honorowej ord. Teresy; dzieci: Anna.

Źródła: Bork. Rocz. t.1/567-569, t.2/703-705; Nies. t.9/55-57; Wikipedia.

Szeliski

Szeliski h. Lubicz, vel Sieliski, Czeliski, Szelski, w Prusach, odgałęzienie rodziny von Howenburg, która swój herb rodowy zamieniła na herb Lubicz (Żern.).

Szczepański

Szczepański h. Dołęga, dawniej Sczepański, również w wersji Szczepankowski, rodzina pochodząca z woj. płockiego, skąd przeniosła się w Krakowskie, Pomorskie i do Prus.

Świderski

Świderski h. Lubicz i Pogoń litewska. – Rodzina Świderskich herbu Lubicz, wywodzi się z Mazowsza, i od wieków używała przydomku Wągl, który w dawnych dokumentach pisany był Wangyel i Wongyel, a więc zgodnie z dzisiejszą wymową Wągiel (lub może Węgiel). Wzięli nazwisko

Strzyżewski

Strzyżewski h. Gozdawa, vel Strzeżowski, właściwie Strzyżowski, rodzina osiedlona w ziemi sanockiej, wymieniana przez Paprockiego w 1584 r. 

Strumiło

herb Dąbrowa

herb Nałęcz

Strumiło h. Dąbrowa oraz h. Nałęcz, vel Strumiłło, pierwotnie Stromiło, według starych herbarzy: "rodzina litewska, wywodząca swoje początki od dawnych kunigów litewskich". 

Starzyński

Starzyński h. Doliwa vel Starzeński, rodzina wielkopolska, skąd jedna linia przeniosła się na Ruś Czerwoną, inna na Podole. Pisała się ze Starzyń, ale jej wsią gniazdową jest zapewne Starzyn k/ Chodowa w pow. łęczyckim.

Spira

Spira h. Pernus, vel Spyra, Spyrn, Szpyra, Spera?, Szpyrka, Szpyrkowicz, rodzina zamieszkała głównie w Krakowie i Małopolsce, pochodząca zapewne od czeskiego rodu Pernus vel Pyrnus, o czym może świadczyć herb przez nich używany.

Sozański

Sozański h. Korczak, rodzina na Rusi Czerwonej, pisała się z Sozani w pow. samborskim. Dla odróżnienia używali różnych przydomków: Facuła, Hujtyn, Hujtynowicz, Luty, Worona, Misik, itd. W XIX wieku posiadali m. in. dobra Błażów, Kornałowice i Dublany w pow. samborskim, oraz Sozań w pow. staromiejskim. Jedna linia posiadała monastyr w Sozani, otrzymując tę donację od Spytka z Melsztyna w 1392. Od ok. 1675 istniała prywatna kolegialna kapituła rodziny Sozańskich w obrządku ormiańskim. Wielu jej członków było kapłanami grekokatolickimi, mogącymi się żenić. Sprawowali oni funkcje proboszczów. Inni, nieżonaci, byli księżmi w parafiach rzymskokatolickich. Głowa rodziny i klasztoru w Sozani była tytułowana kniaziem do XVII wieku, po Unii ok. 1650-1655, nazywana kniaziem opatem na Sozani, od 1874 tytułowana Ekscelencją.
W herbie – zewnętrzna strona płaszcza jest srebrna. Księstwo sozańskie obejmowało wsie – Baczyna, Torchanowice, Torczynowice, Kornałowice i Dublany. 1 XII 1918 ogłoszono Sozań terytorium suwerennym, którym był aż do połączenia z Rzeczypospolitą w VI 1921. Przywilej dla dóbr Sozań został potwierdzony przez królów polskich, w 1535 w Wilnie, zaś po raz ostatni przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1786 w Warszawie, Hiacyntowi de Sozań Korczak Sozańskiemu, kniaziowi Opatowi Sozania. Linia ta uzyskała potwierdzenie tytułu rycerskiego Świętego Imperium Rzymskiego (S.I.R.), dla Hiacynta (Jacka) i Jana de Sozań Sozańskich, przez cesarza austriackiego Józefa II w 1785. Jedna gałąź została naturalizowana we Francji i mieszka w Menton.
Były jeszcze inne rodziny tego nazwiska. Herbarze wymieniają też Sozańskich herbu Korwin, Nałęcz i Sas.
Genealogia
(osób: 26)

• HELGA Maria de Sozań Sozańska (ur. 1938), c. Józefa Antoniego i Karoliny Matyldy Sozańskiej, doktor medycyny, właścicielka dóbr Sozań; m. (1971) Karol z Sozani Sozański (1933-1972); zm. Paryż.

• SYLWERY (Sylwester) Ignacy z Sozani Sozański (1815-1895), s. Adama i Antoniny Lisowskiej, właściciel majątku Błażów w pow. samborskim; ż. (1850 Lwów) Anna Jełowicka h. Bożeniec (ok. 1830-po 1862), c. Wenantego i Felicji hr. Lanckorońskiej h. Zadora; dzieci: Michał, Magdalena, Olga.

Źródła: Bork. Rocz. t.1/552-553, t.2/674-675.

Smarzewski

Smarzewski h. Prawdzic, vel Smarzowski, Smarżewski, Smażewski, Smardzewski, są jednego pochodzenia z Sarbiewskimi. Występują w aktach od 1473 r. Pisze o nich Paprocki w 1584 r.