Rywocki h. własnego, vel Rywacki, na Mazowszu i Podlasiu, na ziemiach pruskich i na Litwie, w woj. brzeskim litewskim. Używali także herbów: Prus I, Prus II (odm.), oraz Prus III (odm.) oraz przydomku Polenc.
Krzepela w „Rodach ziem pruskich” pisze, że pochodzą z Rywocin (Rywociny, Rywoczin), które były przyległością wsi Chośnica, w dawnym pow. kartuskim, obecnie pow. Bytów.
Wydaje się jednak, że właściwym ich gniazdem było pogranicze prusko-mazowieckie. Nazwisko wzięli zapewne od wsi Rywociny (dawniej Rywoczyny) koło Działdowa – w XIX wieku był to pow. niborski, obecnie działdowski. Wieś po raz pierwszy wzmiankowano w źródłach historycznych 1334 r. w przywileju króla Kazimierza Wielkiego dla wsi Gnojno, zaś w dokumentach krzyżackich 1371 r. Przywilej nie zachował się.
Z roku 1480 pochodził wniosek Piotra, Pawła, Mikołaja i innych mieszkańców wsi o odnowienie przywileju na 30 łanach na prawie chełmińskim. W połowie XVI wieku wieś zamieszkiwała ludność polska. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Narzymiu. Prusowie Rywoccy byli właścicielami m.in. Wielkiego Łęcka i Koszelewek, w tymże pow. działdowskim. W XVII wieku wieś należała do Alberta Kozłowskiego. W połowie XIX wieku Rywociny liczyły 157 mieszkańców.
W Prusach Królewskich, jak i Książęcych, posiadali majątki Hohendorf i Gryzlin. Niektórzy z nich zniemczyli się i pisali się von Rivotzky.
Stanisław około 1600 r. osiedlił się w Litwie. Z jego trzech synów: Jan, prowincjał jezuitów, autor panegirysta, pisał przeważnie po łacinie, umarł 1666 r. Mikołaj podpisał 1632 r. elekcję z woj. pomorskim. Po trzecim synu: Jan i Mikołaj, łowczy brzeski, podpisali elekcję 1697 r. z woj. brzeskim litewskim. Tomasz, syn Jana, 1693 r. (Wyr. Tryb. Lub.) Stanisław, koniuszy witebski 1791 r.
Odmiana herbu: tarcza wzdłuż podzielona, w prawej części w polu czerwonym kosa, w lewej części w polu niebieskiem pół podkowy, na niej półtora krzyża; w koronie ramię w zbroi dzierży w ręku miecz nagi w lewo.
Genealogia
(osób: 24)
• FABIAN Rywocki h. wł. (ok. 1754-1818), s. Franciszka i Katarzyny Bromirskiej (Brumirskiej), właściciel części wsi Łukomie, parafia Łukomie, obecnie pow. Sierpc; ur. Kowalewko, parafia Dąbrowa, pow. Mława, chrz. 21 VI 1759 w parafii Chamsk, pow. Żuromin (MK Chamsk); zm. Łukomie, lat 64, żona Eufemia z domu Czachorowska (MK Łukomie); 1ż. (19 IV 1785 Zielona) Julianna Jankowska (ok. 1760-ok. 1812); w aktach także: Jackowska, Jackoska; ślub w parafii Zielona, pow. Żuromin (MK Zielona); dzieci: Katarzyna, Konstanty; 2ż. (1813 Łukomie) Eufemia Czachorowska (ok. 1780-po 1818), c. Franciszka i Teresy Tłuchowskiej; ślub w parafii Łukomie, miejscowości: Łukomie i Bądzyn, uwagi: on wdowiec, ona panna (MK Łukomie).
• KATARZYNA Rywocka h. wł. (ok. 1788-po 1810), c. Fabiana i 1ż. Julianny Jankowskiej (w aktach także: Jackowskiej, Jackoskiej); zamieszkała w parafii Zielona, pow. Żuromin (MK Zielona); 1m. (4 XI 1804 Zielona) Stanisław Kowalewski (ok. 1780-ok. 1809), zapewne s. Antoniego i Rozalii Kraszewskiej; ślub w parafii Zielona, pow. Żuromin (MK Zielona); 2m. (24 X 1810 Lubowidz) Augustyn Kowalewski (ok. 1774-po 1810), s. Antoniego i Rozalii Kraszewskiej; ślub w parafii Lubowidz, dawny pow. mławski, obecnie pow. Żuromin, miejscowość: Bądzyn, uwagi: on kawaler lat 36, ona wdowa lat 21 (MK Lubowidz).
Źródła: Bork. Spis 376; Elekt. t. 2; Krzep. Prus. t. 1/85; Nies.; SGKP t. 10/121-122; Urus. t. 15/362; T. Gajl, Herbarz polski online; Wikipedia.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz