Bystram h. Tarnawa, vel Bistram, Bistrom, małopolska rodzina szlachecka, później osiedlona na ziemiach pruskich, na Podlasiu, a w XVII i XVIII wieku także na Litwie i w Inflantach (Kurlandii). Pisali się z Radlina, w pow. lubelskim. Jedna linia posiadała dziedziczny tytuł baronów. Od posiadanych majątków przyjmowali nazwiska odmiejscowe, jak Radliński, Stryjeński i Zajączkowski.
Brzmienie nazwiska, szczególnie w wersji Bistrom, może sugerować szwedzkie pochodzenie. Wśród dawnych heraldyków istnieją poważne różnice co do ich właściwego herbu. Osiadłych w ziemi lubelskiej, Paprocki zalicza do Tarnawitów, zaś zamieszkałym w Prusach i na Podlasiu, przypisuje herb Prus. Niesiecki Bystramów w Prusach uważa za Tarnawitów.
Boniecki zalicza wszystkich do jednego domu i daje im herb Tarnawa, gdyż: 1) Mikołaj Bystram, podsędek lubelski, pisał się z Radlina, z którego to majątku pisali się także Bystramowie w Prusach. 2) Na nagrobku Gabriela Bystrama, koadiutora opata w Peplinie (obecna nazwa Pelplin, pow. Tczew), zmarłego 1649 r., wyryto właśnie herb Tarnawę.
Według niektórych spekulacji, Bystramowie początkowo mieszkali na Śląsku (w Czechach?). W Polsce najwcześniej pojawiają się w aktach radomskich w 1411 r., w osobie Bystrama z Malczowa, który w 1440 r. nazwany jest Bystramem z Radlina, a w 1443 r. Bystramem z Łopiennika, sędzią grodzkim lwowskim, którym z przerwami jest do 1456 r.
Ten Bystram był herbu Tarnawa, tak jak Malczowscy z Malczowa w pow. radomskim, którego i on był częściowym dziedzicem. Jest on protoplastą tak pruskich jak lubelskich Bystramów (Bon.). Kętrzyński (Lud. pols. w Prusach) wspomina, że bracia Gotard i Mikołaj Bystramowie Radlińcy, osiedlili się w Prusach w XV wieku. Po Gotardzie idą Bystramowie i Radlińscy. Po Janie Bystramie, właścicielu Zajączkowa 1490 r., mają iść Zajączkowscy.
Jan Bystram z Radlina i syn jego Andrzej, dożywotnicy Januszowa i Nowej Wsi w pow. gniewskim 1526 r. Fabian Bystram Zajączkowski, sędzia ziemski michałowski, umarł 1580 r., w którym na ten urząd powołany został syn jego Hiob (Job). Pewnie ten sam Fabian był też sędzią ziemskim tczewskim, po którym urząd ten objął w 1580 r. Brandt.
Krzysztof, sędzia ziemski tczewski 1625 r. Baltazar, sędzia ziemski tczewski, deputat na Trybunał lubelski z woj. chełmińskiego 1660 r., a Stanisław z Radlina, deputat chełmiński 1671 r. (Zap. Lub.). Remigian Ludwik, chorąży chełmiński 1685 r., podkomorzy pomorski 1699 r., starosta sobowicki 1696 r., żonaty z Marianną Szydłowską.
Baltazar z woj. pomorskim, a Ignacy z woj. malborskim podpisali elekcję Jana Kazimierza 1648 r., a Leonard, sądowy tczewski, poseł woj. pomorskiego, i Stanisław z Radlina, sędzia kapturowy i poseł chełmiński, podpisali obiór króla Michała 1669 r. Tenże sam Leonard, ale już sędzia ziemski tczewski, podwojewodzi pomorski, i Remigian z woj. pomorskim, a Mikołaj z woj. chełmińskim podpisali elekcję Augusta II-go 1697 r.
Franciszek i Jakub, stronnicy Augusta III-go, głosowali za nim 1733 r. Wojciech, opat w Obrze 1744 r. Wacław, podkomorzy pomorski 1758 r., pisał się z woj. pomorskim na elekcję Stanisława Augusta 1764 r. Leonard, porucznik gwardii wojsk koronnych 1789 r. Kazimierz, szambelan królewski 1789 r., następnie podkomorzy szawelski. Dominik, generał-major wojsk litewskich 1794 r. Karol, marszałek szlachty pow. poniewieskiego 1865 r.
Bystramowie herbu Tarnawa wylegitymowali się ze szlachectwa w latach 1835-1882, zostali zapisani do ksiąg szlachty ówczesnej guberni kowieńskiej.
Genealogia
(osób: 90)
• DOROTA Bystram h. Tarnawa (ok. 1710-1775/84), c. Władysława i Marianny Miełaczewskiej; w aktach także: Bystramówna; 1m. Stanisław Śniegocki (ok. 1700-ok. 1740), czasem błędnie: Śniegowski, służył zapewne w chorągwi kopijników Adama Dąmbskiego, wojewody brzeskiego kujawskiego (AGZ Poznań); 2m. (ok. 1740) Stanisław Krzyżanowski z Obry h. Świnka (ok. 1710-po 1784), s. Franciszka i Zofii Skrzetuskiej, sędzia kapturowy poznański 1764 (AGZ Poznań); dziedzic dóbr Jarosławiec, Urniszewo, pow. Pyzdry, które nabył 1764 r. od swojej pasierbicy Augustyny Śniegockiej za 109. 147 złp. (AGZ Poznań); posesor zastawny dóbr Obra w par. koźmińskiej; zawiera 1774 r. z bratankiem Tadeuszem Krzyż., s. Jana, kompromis w sprawie o dziedziczenie części Klonowca (AGZ Kościan); w imieniu swoim i żony Doroty z Bystramów kwituje 1775 r. Wawrzyńca, Franciszka i Walentyna Lutomskich ss. o. Marcina L. z Heleny z Bystramów (AGZ Poznań); dzieci: Józef, Władysław, Kacper, Melchior, Tomasz, Jakub, Marianna (Marcjanna) – Krzyżanowscy.
(1889-1961)
• WIKTOR Martynin Julian bar. Bystram z Radlina h. Tarnawa (1884-1946), s. Kazimierza Augusta i Anny Wiktorii Teofili Szabuniewicz h. Ślepowron (błędnie: Szoguniewicz), ziemianin; ż. (3 I 1911 Warszawa) Leonia Kazimiera Katarzyna Kujawska h. Rawicz (1885-1941), c. Stanisława i Marianny (Marii) Choromańskiej; w aktach także: Leona Kujawska; ur. Ciechanów, parafia i powiat Ciechanów, obecnie woj. mazowieckie (MK Ciechanów); ślub w parafii św. Barbary, w Warszawie (MK Warszawa: św. Barbara); dzieci: Jerzy.
Źródła: Bon. t. 2/289-291; Bork. Spis 45; Dw. Teki (Monografie); Nies.; Pap.; Urus. t. 2/112-114; Wikipedia.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz