Cielmowski

Wczele

Jelita

Cielmowski h. Wczele, oraz h. Jelita, vel Czelmowski, Cielimowski, rzadko Cielemowski, w Wielkopolsce, ich siedzibą była wieś Cielmowo (Czelmowo) in. Cielimowo, w pow. gnieźnieńskim, w parafii Gurowo.

Cielmowscy są jednego pochodzenia z Gurowskimi z Gurowa i Mielińskimi (Mieleńskimi) z Mielina. Kozierowski zalicza do rodu Wczeliczów także pomorskich Czemów (Czema, Cema). Później siedzieli na Cielmowie również Jelitczykowie Cielmowscy, z których jedni 1591 r. opłacali pobór z Czech a Wawrzyniec z Ostrowitego Czapli, w pow. gnieźnieńskim (Wittyg, Nieznana szlachta).

Dominik z Cielmowa, ma 1398 r. „z bratankami swoimi wspólne pastwisko, zbiór żołędzi i drzewa; ściółkę tylko u siebie każdy może zbierać” (Gniezno. Leksz.). W XV wieku Piotr Koszka z Cielmowa 1419-1448  i Andrzej Cieciora z Cielmowa 1424 r. (Kozier.). Dominik, syn Piotra Koszki (Goszki) z Czelmowa, 1446 r. na Uniw. Krakowskim. W 1467 r. jest przełożonym domu Collegium Artistarum na tymże uniwersytecie. 

Wojciech sam osobiście za siebie i brata swego stawił się na wojnę wołoską 1497 r., a Dorota, żona Łukasza z Czelmowa, wyprawiła zbrojnego pieszego (St. Pr. P. P.). Jan, właściciel części Czeluścina, w pow. gnieźnieńskim 1580 r., a Szymon, pisany Czelmowski, posiadał 1580 r. Czechy, w tymże powiecie (Paw.). Kazimierz Cielmowski, podpisał z woj. poznańskim elekcję Augusta II-go 1697 r.

Genealogia
(osób: 38)

• ADAM Cielmowski h. Wczele (ok. 1660-ok. 1710), s. Samuela i NN. (Dw. Teki; AGZ Gniezno); ż. (ok. 1695) Barbara Teresa Żakowska h. Jastrzębiec (ok. 1675-1700/13), c. Adama Mikołaja i Agaty Doroty Papieskiej; ojciec jej Adam-Mikoł. Żakowski, zapisuje 1697 r. sumę 1. 300 złp. Adamowi Cielmowskiemu, w posagu za Barbarę-Teresą Żak., córkę swoją; natomiast mąż Adam Cielmowski tegoż roku zapisuje tejże Barbarze-Teresie Żak., żonie swej, dożywocie na swoich dobrach wraz z sumą posagową 2. 000 złp.; w aktach także: Zakowska (Dw. Teki; AGZ Gniezno); dzieci: Felicjan, Marianna.

• MARIANNA Cielmowska h. Wczele (ok. 1705-po 1727), c. Adama i Barbary Teresy Żakowskiej h. Jastrzębiec; była za Stefanem Kotarbskim, który 1727 r. zapisuje jej dożywocie; uwagi: rodzice obojga małżonków już wówczas nie żyją (Dw. Teki; AGZ Kościan); m. (ok. 1725) Stefan Kotarbski (ok. 1700-po 1727), s. Chryzostoma i Zofii Bronikowskiej.

Źródła: Bon. t. 3/188, 354; Dw. Teki (Regesty); St. Kozierowski, Ród Wczeliczów, s. 26; Urus. t. 2/311, t. 3/1; Wittyg, Nieznana szlachta, s. 64.