Przewóski

Przewóski h. Przewóski (herb własny), vel Przewoski, Przewuski, Przywóski, Przywuski, Przywózki, ród podlaski, dawniej nazywali się Przewóska.

Według Uruskiego rodzina pruska Rutendorff spolonizowała się i zmieniła nazwisko na Przewoski od swego majątku Przewóz na brzegu Jeziora Raduńskiego (obecnie w woj. pomorskim, pow. kartuskim, gminie Chmielno, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego). Posiadali m. in. dobra Vorglitten w Prusach Wschodnich. 

Ich herb przyjęła także rodzina Przewoski (Przewóski), a właściwie Przewuski, bo nazwana od wsi Przewuski na Podlasiu (Urus.). Wieś Przewózki, dzisiaj Przywózki, położona jest obecnie w woj. mazowieckim, pow. sokołowskim, gminie Sokołów Podlaski. 

Zdaje się, że Przewóscy z Podlasia używali wcześniej herbu Trąby. Byli posłami na sejm i elektorami z woj. podlaskiego 1733 r. Jedna ich linia pisała się od swych dóbr „na Skrolnie”, inna „na Koniesiu”. 

Przewóscy herbu własnego wylegitymowali się ze szlachectwa w Królestwie Kongresowym w latach 1836-1862.

Herb — w polu błękitnym trzy krzaki ruty; na hełmie bez korony takież trzy krzaki ruty. Gałąź tej rodziny, zamieszkująca na Kaszubach, kładzie na hełmie w koronie kruka w prawo (Urus.).

Genealogia
(osób: 49)

Rodzina kaszubska:

• ANIELA Przewóska (de Przewoska) (ok. 1900-po 1920); zamieszkała Starogard Gdański, obecnie woj. pomorskie; m. (1920 Starogard Gdański) Roman Wollschlaeger (ok. 1895-po 1920); ślub w parafii św. Mateusza, miejscowość: Starogard Gdański (MK Starogard Gdański: św. Mateusz).

• JULIAN Przewóski vel Przewoski (ok. 1850-po 1877); zamieszkały Skórcz, obecnie woj. pomorskie; ż. Anna Fankidejska (ok. 1855-po 1877); ślub w parafii Skórcz, miejscowość: Skórcz (MK Skórcz).

Rodzina podlaska:

• KSAWERY Hipolit Przewóski (ok. 1805-po 1862), s. Stefana i Anieli Czarnockiej, urzędnik, naczelnik Komisji Skarbu w Warszawie; wylegitymowany ze szlachectwa w Królestwie Kongresowym 1842 r. z herbem Przewóski; w 1862 r. otrzymał prawa nowego szlachectwa (Urus.); ż. (ok. 1835) Józefa Grubska (ok. 1815-po 1861); dzieci: Bronisława, Maria, Jadwiga.

• MARIA Aniela Barbara Przewóska (1841-1902), c. Ksawerego i Józefy Grubskiej; m. (1861 Warszawa) Jan Aleksander Rodkiewicz (ok. 1835-po 1861); czasem w aktach: Radkiewicz; ślub w parafii św. Andrzeja (MK Warszawa: św. Andrzej); dzieci: Wanda Bronisława (ur. 1862 Warszawa), Władysław Ksawery (ur. 1863), Maria Cecylia (ur. 1865), Czesław Marcin (ur. 1869), Witold Fortunat (ur. 1874), Aleksander Jan (ur. 1880) – Rodkiewiczowie.

Źródła: Bork. Spis; Nies.; SGKP t. 9/188; Szl. Król.; Urus. t. 15/28-29; Żern. t. 2.